Kurumsal Yap

Patates

Bilgi Edinme
Saya

   Ziyareti

   u An Bal

Projeler - 1 - Sonulanm Projeler
 
SONULANMI ARATIRMA ALIMALARI
 
1-NDE VE NEVEHR LLERNDE PATATES RETMNDE VERM VE GELR SINIRLAYAN BALICA SORUNLARIN BELRLENMES
almann amac; Nide ve Nevehir illerinin patates retiminin youn olarak yapld ile ve kylerinde, retici artlarnda patates retim tekniini ekonomik ynden incelemek, retim ve pazarlama sorunlarn ortaya koymaktr. 1997-1999 yllarn kapsayan veriler Nide ve Nevehir illerinde retim alanlarnn % 70 ini oluturan ilelerden tesadfi rnekleme metodu ile seilen 187 patates reticisinden anket yoluyla toplanmtr. Toplanan veriler bilgisayardan yararlanlarak dokmantasyona hazr hale getirilmitir. Verilerin analizinde basit ve arlkl ortalamalar, yzde, grafik ve indeks gibi istatistiksel yntemlerden yararlanlmtr.
alma sonucunda elde edilen bulgular reticilerin karlatklar ncelikli sorunlar ve ifti uygulamalar bakmndan tartlmaya allmtr. ncelikli sorunlar belirlenirken; reticilerden kar karya olduklar en nemli sorunu ncelik sralarna gre bildirmeleri istenerek sorunlarn ncelik sralar belirlenmitir.
almada; birinci ncelikli sorunun pazarlama konusunda, ikinci ncelikli sorunun tohumluk kullanm konusunda ve nc ncelikli sorunun hastalk ve zararllarla mcadele konusunda olduu grlmektedir. Bu sorunlar alt gruplar halinde incelendiinde ise reticinin patatesten elde ettii kazancn dk olmas, kullanlan tohumluk fiyatlarnn yksek olmas, Patates Bcei zararls ve Mildiy hastal patates reticilerinin kar karya olduklar en yaygn problemler olarak belirlenmitir.
 
Aratrma Yrtcleri
L. Abdullah NLENEN                     Patates Aratrma Enstits Mdrl
Hseyin ONARAN                             Patates Aratrma Enstits Mdrl
 
2- NDE YRES YEMEKLK PATATES YETTRCLNDE FARKLI YUMRU RLKLERNE GRE UYGUN BTK SIKLIININ BELRLENMES
Nide yresi yemeklik patates yetitiriciliinde, farkl yumru iriliklerine gre uygun bitki skln belirlemek amacyla yaplan bu alma, 1997 ve 1998 yllarnda blnm parseller deneme desenine gre tekrarlamal olarak yrtlmtr. Aratrmada Granola patates eidi materyal olarak kullanlm, yumru irilii olarak kk (26-35 mm), orta (36-45 mm) ve byk (46-60 mm) yumrular, farkl dikim sklnda (15, 20, 25, 30, 35, 40 ve 45 cm) dikilmilerdir. Aratrma sonucunda, tohumluk yumru iriliinin artyla daha erken ve yksek oranda k salanmas yannda, bitki geliiminin artt ve verim zerine etkide bulunan tm zelliklerin olumlu ynde etkilendii; dikim skl arttka ocak bana yumru says, tek yumru arl, ocak bana yumru verimi ile byk ve orta yumru oranlarnn azald, fakat toplam verimin 25 cm olan dikim sklna kadar artt gzlenmitir. Ayrca yumru irilikleri ile dikim sklklar arasndaki etkileimlerin, k sresi, k oran ve ocak bana sap says dndaki tm zelliklere nemli etkide bulunduu, en yksek yumru veriminin elde edildii optimum bitki sklnn, 1997 ylnda orta yumrularn 25 cm (5.500 kg/da), 1998 ylnda ise byk yumrularn 35 cm sklkta dikilmesi (5.405 kg/da) ile elde edilmi olup, en yksek net gelire her iki ylda da, byk yumrularn 35 cm aralkl dikilmeleri sonucu ulald ortaya konmutur.
Aratrma Yrtcleri
Hseyin ONARAN                 Patates Aratrma Enstits Mdrl
Prof.Dr.Halis ARIOLU        ukurova niv.Zir.Fak.Tarla Bit.Bl

3-NEVEHR YRESNDEK DOAL DEPOLARDA PATATES ETLERNN DEPOLANMA YETENEKLERNN BELRLENMES
              Yedi patates eidinin depolama yeteneklerini belirlemek zere 1993-1996 yllarnda Orta Anadolu Nevehir yresinin doal maara depolarnda aratrma yaplmtr.
Projede ayn artlarda yetitirilerek ayn ortamda muhafaza edilen eitlerden depolanma yetenei en iyi eit ve eitlerin tespiti amalanmtr.
2116 doal depoya sahip olan yrede bugne kadar patates depolanmas ile ilgili olarak teknik bir alma yaplmamtr. Depolara Ekim-Kasm aylarnda konan patatesler pazar durumuna gre Nisan ba, Mays sonuna kadar bekletilmektedir. 6-7 aylk depolanma mddetince depolara konan eitlerin nasl bir deiiklik ve depolanma kaybna urad ortaya karlamamtr. Bu eksiklikleri giderebilmek iin Nevehir yresindeki doal depolarda depolanan patates eitlerinin depolanma yeteneklerinin aratrlmas maksadyla 7 eitle almalar yrtlmtr.
Patates eitlerinin depolanma sonras istatistiki analizlerinde; Arlk kayb (gr) ve Kuru madde oran art (%) zerinden deerlendirilmilerdir. Patates eitlerinin yllk depolanma kayplar ve kuru madde artlarnn ortalamalarnn toplu sonular aadaki izelge 1de verilmitir.
 
 izelge 1: Deiik eitlerin Depolanma Kayb (gr) ve Kuru Madde Art Hz (%)
ETLER
DEPOLANMA KAYBI
KURU MADDE ARTII (%)
(%)
(Gram)
GRANOLA
5,29
530,8 a
6,410 cd
MARFONA
7,02
705,1 b
5,983 d
CONCORDE
7,97
799,6 b
6,514 c
RESY
10,88
1.089,0 c
6,273 cd
ASTERIX
12,39
1.241,0 d
7,263 b
ORGO
14,63
1.465,0 e
5,293 e
AUSONA
20,25
2.033,0 f
8,177 a
CV (%)
14,51
10,06
 
LSD
118,6
0,481
 
alma sonucunda tekli ve yllara gre yaplan toplu analizlerde Granola eidi asgari depo kaybyla birinci srada yer alrken Ausonia ve Asterix eitleri son sralara dmlerdir. Oysa depolanma sonundaki kuru madde art yzdesi bakmndan bu eitler ilk be grubu paylamlardr. Ayrca Ausonia, Origo ve Asterix eitleri uzun sreli depolanmaya uygun olmayan eitler olarak ortaya kmlardr.
 
Aratrma Yrtcleri
Hseyin ONARAN                 Patates Aratrma Enstits Mdrl
Dr. Mmtaz ERASLAN          Ege Tarmsal Aratrma Enstits Mdrl
 
4-NDE VE NEVEHR YRESNDE PATATES YETTRCLNDE DAMLA SULAMA VE 15N KULLANILARAK YAPILAN FERTGASYON ALIMALARI
Nide ve Nevehir yresinde 1997-2000 yllar arasnda 4 ayr lokasyonda nkleer tekniklerle (azot kullanma randmanlarnn 15N etiketli gbre ile ve bitkilerin su kullanma randmanlarnn ntron prob ile) yrtlen denemeler, patates yetitiriciliinde damla sulama-fertigasyon sistemi uyguland taktirde suyun daha randmanl kullanlabilecei belirgin bir ekilde ortaya koymutur. Daha evvel 1992-1996 yllar arasnda yine nkleer tekniklerin kullanld denemelerde, yamurlama sulama ile ortalama 4000 kg/da patates yumru verimi alabilmek iin yaklak 1200 mm su tatbik edilmitir. Halbuki ayn ortalama patates yumru verimi, damla sulama-fertigasyon sisteminde sezon boyunca 600 mm su uygulamas ile elde edilmitir. Bu da sudan kesin olarak en az %50lik bir tasarruf salandnn delilidir.
Damla sulama-fertigasyon sistemi ile, ayrca tatbik edilen azotun topran daha alt katmanlara ykanmasnn da ak bir ekilde nlendii saptanmtr. Uygulanan en yksek azot dozunda (90 kgN/da), damla sulama-fertigasyon ile verilen gbrenin %22 sinin bitki tarafndan alnd, %37sinin 0-60 cm de, %1in 60-90 cm de bakiye olarak kald ve %40nn kaybolduu belirlenmitir. Buna karn, yrede daha evvel yine nkleer tekniklerin kullanld yamurlama sulama sistemiyle yaplan denemelerde; verilen gbrenin %21inin bitki tarafnda alnd, 0-60 cm toprak derinliinde verilen gbrenin %15inin, 60-80 cm toprak derinliinde ise %25inin, 80-200 cm toprak derinliinde %21inin bakiye olarak kald ve %18nin kayba urad (volatilizasyon, denitrifikasyon, vs.)saptanmtr.
Damla sulama-fertigasyon sisteminde tatbik edilen su ve azotun toprak profilinde 65-85 cm derinliinde aaya doru hareket edip ykanmadn, bu iki derinliklerde yerletirilen tansiyoniklerden deiik tarihlerde ve lokasyonlarda elde edilen okuma deerleri de ak bir ekilde gstermitir.
Nide-Nevehir yresinde Enstitmz, Trkiye Atom Enerjisi Kurumu ve Ankara niversitesi Ziraat Fakltesi ibirlii ile yrtlm olan bu aratrmalardan elde edilen sonular dorultusunda, damla sulama-fertigasyon sisteminin patates yetitiriciliinde kullanld takdirde;
1)      Uygulanan azotlu gbrenin kullanma randmannn artaca,
2)      Bitki su tketiminin 1200 mmden 600 mmye dmesi nedeni ile %50 dolaynda sudan tasarruf salanaca, bu durumun yre iftisinin giderlerinde azalmaya neden olaca, bylelikle ekonomik ynden iftiye katk salayaca,
3)      Gbre azotunun maksimum 90 cmye kadar ykand ve bundan dolay, toprak ile yeralt sularnn azot bakmndan kirlenmesinin kesinlikle nlenecei,
4)      Tm bunlara ek olarak gerek gbre kullanm, gerekse su kullanmnda elde edilen tasarruf ile iftiye ekonomik ynden de nemli bir yararn salanm olaca belirlenmitir.
Aratrma almasnda Grev Alanlar
Hseyin ONARAN                     Patates Aratrma Enstits Mdrl
Dr. Servet KEF                          Patates Aratrma Enstits Mdrl
L. Abdullah NLENEN            Patates Aratrma Enstits Mdrl
Dr. Nuray KILIN                      Patates Aratrma Enstits Mdrl
Tlay DZKISA                           Patates Aratrma Enstits Mdrl
Do.Dr. M. Basri HALTLGL  Trkiye Atom Enerjisi Kurumu
Hakan KILAL                           Trkiye Atom Enerjisi Kurumu
Dr. Ali AKIN                                 Trkiye Atom Enerjisi Kurumu
Prof. Dr. Nuri MUNSUZ             Ankara niversitesi Ziraat Fakltesi Toprak Blm
Do. Dr. Gkhan AYCI            Ankara niversitesi Ziraat Fakltesi Toprak Blm
Do. Dr. Cihat KTK               Ankara niversitesi Ziraat Fakltesi Toprak Blm
Abdullah BARAN                         Ankara niversitesi Ziraat Fakltesi Toprak Bl
 
 
 

5-BYOLOJK AZOT GBRES DMARGON VE BYOLOJK FOSFOR GBRES FOSFORNA NIN PATATES BTKSNDE VERM VE BAZI VERM UNSURLARI ZERNE ETKLER
Bu alma Biyolojik Azot Gbresi Dimargon ve Biyolojik Fosfor Gbresi Fosforinann patates bitkisinde verim ve baz verim unsurlar zerine etkilerinin belirlenmesi amacyla 2001 ylnda Mays-Ekim dnemleri iinde Enstitmze ait arazi zerinde yrtlmtr.
almada Agria patates eidi materyal olarak alnm ve 3 ayr gbre uygulamas yaplmtr. Bunlar 1. Uygulama kontrol olup, tavsiye edilen %N,P,K dozlar, 2. Uygulama %50N + %100P + %100K + Dimargon ve 3. Uygulama %50N + %50P + %100K + Dimargon + Fosforina eklinde olmu ve potasyumun yeterli olmasndan dolay potasyumun dndaki gbreler topraa uygulanmtr. Uygulama ile k sresi, k oran, ocak bana ana sap says, tek bitki verimi, ortalama yumru arl, pazarlanabilir yumru verimi, pazarlanamaz yumru verimi ve toplam yumru verimi (kg/da) ile yumru kuru madde oran (%) gibi baz verim ve kalite zellikleri incelenmitir. Aratrma sonucunda; uygulamalar arasnda incelenen zellikler ynnden k sresi, ocak bana ana sap says, yumru kuru madde oran (%) gibi verim ve kalite kriterleri arasnda istatistiki olarak nemli bir fark grlmezken tek bitki verimi, pazarlanabilir yumru verimi, ortalama yumru arl ve toplam dekara yumru verimi gibi verim ve kalite kriterlerinde istatistiki olarak nemli farkllklar gzlenmitir. Bir yllk ortalama sonularna gre en yksek yumru verimlerine %50N+%50P+Dimargon+Fosforina (3750 Kg/da) uygulamasyla ulalrken bunu %50N+%100P+Dimargon (3410 Kg/da) uygulamas ve Kontrol %N,P(2874 Kg/da) uygulamasnn takip ettii saptanmtr.
Aratrma Yrtcleri
Hseyin ONARAN                 Nide Patates Aratrma Enstits Mdrl
Murat NAM                              Nide Patates Aratrma Enstits Mdrl
 
6- AGRO-CLINO GBRE KATKISI VE TOPRAK ISLAH MATERYAL NN PATATES BTKSNDE VERM VE KALTE ZERNE ETKLER
Bu alma, Agro-Clino (NMF 9000) Ticari Kodlu Clinoptlolite rn Organik Mineral Toprak Islah ve Gbre katksnn patates bitkisinde verim ve baz verim unsurlar zerine etkilerinin belirlenmesi amacyla 2003 ylnda Mays-Ekim dnemleri iinde Nide Patates Aratrma Enstits Mdrlne ait arazi zerinde yrtlmtr. almada, Agria patates eidi materyal olarak alnm ve 6 ayr gbre katks ve toprak slah materyali uygulamas yaplmtr. Bunlar l. uygulama tavsiye edilen %NPK dozlar, 2. uygulama tavsiye edilen %NPK dozlar+50 kg/da Agro-Clino, 3.uygulama tavsiye edilen %NPK dozlar+100 kg/da Agro-Clino, 4.uygulama tavsiye edilen %NPK dozlar+150 kg/da Agro-Clino, 5. uygulama tavsiye edilen %NPK dozlar+200 kg/da Agro-Clino, 6.uygulama 1/2 %NPK dozlar+100 kg/da Agro-Clino eklinde topraa uygulanmtr. Uygulama ile k sresi, k oran, ocak bana ana sap says, tek bitki verimi, ortalama yumru arl, pazarlanabilir yumru verimi, pazarlanamaz yumru verimi ve toplam yumru verimi (kg/da) ile yumru kuru madde oran (%) gibi baz verim ve kalite zellikleri incelenmitir. Aratrma sonucunda; uygulamalar arasnda incelenen zellikler ynnden k sresi ve k oran gibi verim ve kalite kriterleri arasnda istatistiki olarak nemli bir fark grlmezken, tek bitki verimi, pazarlanabilir yumru verimi, ortalama yumru arl, ocak bana ana sap says ve dekara yumru verimi gibi verim ve kalite kriterlerinde istatistiki olarak nemli farkllklar gzlenmitir. Bir yllk ortalama sonularna gre en yksek yumru verimlerine patates yetitiriciliinde tavsiye edilen %NPK gbre dozu olan uygulama ile (4374 kg/da) ulalrken, bunu %NPK gbre dozu+100 kg/da Agro-Clino (4349 kg/da) uygulamasve Gbre dozu+200 kg/da Agro-Clino (4090 kg/da) uygulamas nn takip ettii saptanmtr.
Aratrma Yrtcleri
Hseyin ONARAN                 Nide Patates Aratrma Enstits Mdrl
Murat NAM                              Nide Patates Aratrma Enstits Mdrl

7-NDE VE NEVEHR KOULLARINDA FARKLI OLGUNLAMA GRUBUNA GREN BAZI PATATES ETLERNDE, DEK DKM ZAMANLARININ VERM VE KALTE ZERNE ETKLER PROJES
Aratrma almalar, 2003-2004 yllarnda, Enstit arazilerinde kurulup, yrtlmtr. Deneme alannn scaklk, ya ve nem oran gibi iklim zellikleri, dikim ve hasat tarihlerini ieren dnem ierisinde, uzun yllar ortalamalar ile karlatrmal olarak incelenmi; deneme alan topraklarnn analizi yaptrlarak incelenmitir. Denemeler, farkl olgunlama grubuna giren erkenci, orta erkenci ve gei eitlerden alt adet eit mart aynn ortasndan itibaren sekiz farkl dikim zamannda, blnm parseller deneme desenine gre, 3 tekrarlamal olarak kurulmu ve yrtlmtr. Aratrmada bitkisel materyal olarak; erkenci Agata ve Jaerla eitleri, orta erkenci Marfona ve Marabel eitleri ve gei olarak Agria ve Granola eitlerinin 35-60 mm byklndeki sertifikal tohumluk yumrular kullanlmtr. Aratrma sonucunda; k sresi (gn), k oran (%), bitki bana ana sap says (adet/bitki), tek bitki verimi (gr/bitki), ortalama yumru arl (gr), pazarlanabilir verim (%), olum (gn), dekara yumru verimi (kg/da) ve yumru kuru madde oran (%) gibi zellikler, istatistiksel olarak birbirinden nemli derecede fakl bulunmulardr. 2004 yl verilerindeki k oran (%) dndaki zelliklerde; eitler ve dikim zamanlar arasndaki interaksiyon her iki ylda da nemli bulunmutur. almada iklim verileri de dikkate alndnda; 1.(16Mart) ve 2.(31Mart) dikim zamanlar yllara gre riskli olmakla beraber, 3.(15Nisan), 4.(30Nisan) ve 5.(15Mays) dikim zamanlar blgemiz iin uygun bulunmutur. Ayrca kullanlacak tohumluun iyi muhafaza edilmesi halinde, 6.(30Mays) dikim zamanlar da ge kalnd zaman tercih edilebilir. Ancak 7.(14Haziran) ve 8.(29Haziran) dikim zamanlar da riskli bulunmutur. Hastalk ve zararllar ynnden, 7.(14Haziran) ve 8.(29Haziran) dikim zamanlarnda patates bceine kar ilalama yaplmasna ihtiya grlmezken, mantari hastalklara kar koruyucu ilalama yaplmasna ihtiya duyulmutur
Aratrma Yrtcleri
Hseyin ONARAN                  Patates Aratrma Enstits Mdrl
L. Abdullah NLENEN          Patates Aratrma Enstits Mdrl
Murat NAM                               Patates Aratrma Enstits Mdrl
M. Gkhan BLGN                 Patates Aratrma Enstits Mdrl
 
8- PATATES TARIMINDA UYGUN DAMLA SULAMA PROGRAMININ BELRLENMES
Bu aratrma Nide artlarnda damla sulama-fertigasyon yntemi ile patates yetitiriciliinde, bitkinin ihtiya duyduu miktardaki suyu ihtiyac olduu anda vermek iin Class A pan buharlama kazan verilerine dayal sulama programlamas yaparak yamurlama sulama ynteminden kaynaklanan ar sulama ve ar azotlu gbre kullanmnn olumsuz etkilerini ortadan kaldrmak amacyla 2004 ve 2005 yllarnda Nide Patates Aratrma Enstitsne ait deneme alannda yrtlmtr.
retim sezonu boyunca sulama uygulamalar, deneme alannn ortasna yerletirilen Class A pan buharlama kazanndan gnlk olarak tespit edilen buharlama miktar temel alnarak, Agria eidinin drt deiik gelime dnemi iin belirlenen be ayr konudaki katsaylara gre gnlk olarak yaplmtr. Sulamalar, damlatc aral 0.33 m ve damlatc debisi 2.6 L/h olan damla sulama borular ile her bitki srasna bir lateral boru hatt denerek yaplmtr. Her konu iin bamsz ayr bir ana hat kurulmu ve her bir konu iin uygulanan su miktar yukarda belirlenen yntemle tespit edilerek gnlk sulama uygulamas olarak yaplmtr. Konular itibariyle verilen ortalama su miktarlar; Konu 1=443mm, Konu 2=506 mm, Konu 3=569 mm, Konu 4=631 mm ve Konu 5=694 mm olmutur.
Yaplan almada patates bitkisinde damla sulama yntemiyle farkl miktarda su uygulamalarnn k Sresine(gn), k Oranna (%) ve Ana Sap Saysna (adet/ocak) etkilerinin istatistiki adan nemli olmad, Kuru Madde Oranna (%), Bitki Boyuna (cm) Tek Bitki Verimine (gr/bitki), Ortalama Yumru Arlna (gr), Pazarlanabilir Yumru Verimi Oranna (%), Pazarlanabilir Yumru Verimine(kg/da) ve Dekara Yumru Verimine (kg/da) etkilerinin ise istatistiki adan nemli olduu tespit edilmitir. ki yllk bu alma, Nide artlarnda patates yetitiriciliinde, damla sulama-fertigasyon yntemi ile Class A pan buharlama verilerine dayal sulama program yaparak 615 mm su ve 30 kg/da N kullanmyla 3940 kg/da pazarlanabilir verim alnabileceini gstermitir.
Aratrma Yrtcleri
L.Abdullah NLENEN                      Patates Aratrma Enstits Mdrl
Hseyin ONARAN                             Patates Aratrma Enstits Mdrl
 
9-BTKSEL RETMN NKLEER TEKNKLERLE GELTRLMES, DEK MNAVEBE SSTEMLERNDE ORGANK MADDE, AZOT GBRELEMES VE DAMLA SULAMA+FERTGASYON PLANLAMASININ NKLEER VE LGL TEKNKLER KULLANILARAK ARATIRILMASI
Bu proje ile Nide-Nevehir yresi hafif bnyeli topraklarda damla sulama- fertigasyon sisteminin bitki gelime dnemleri ierisindeki sulama ve azot gbreleme programlarnn belirlenmesi, toprak strktrn iyiletirmek amacyla yeil gbreleme ile topran organik madde miktarnn arttrlmas amalanmtr.
Projenin 3 yllk dnemi ierisinde;
a)      Fi-patates-fi-buday mnavebesinde hem N gbresi verilmeyen hem de N gbresi verilmi olan parsellerde deneme kurulmadan evvel belirlenmi olan % organik madde miktarna kyasla Eyll 2007 de belirlenen % organik madde miktarnda d grld halde yonca patates mnavebesinde ayn tarz kyaslamada, hem N gbresi verilmeyen hem de N gbresi verilmi olan parsellerde, % organik madde miktarnda artlar grlmtr.
b)      Strktr Stabilite Indeksi asndan ise fi-patates-fi-buday mnavebesinde balangcna kyasla N gbresi verilmeyen muamelelerde bir azalma N gbresi verilen muamelelerde ise bir artma, buna mukabil, yonca-patates mnavebesinde hem N gbresi verilmeyen ve hem de muamelelerde bir art grlmtr. Yonca-patates mnavebesi ile topran organik madde miktarnn ve de strktr stabilite indeksinin iyiletirilebilecei ortaya konmutur.
Aratrma Yrtcleri
M. Basri HALTLGL          TAEK-SANAEM
Hseyin ONARAN              Patates Aratrma Enstits Mdrl
Murat NAM                            Patates Aratrma Enstits Mdrl
 
10- BO-ONE nn Patates Verimi, Patates Gbrelemesi ve Patates Siili (Synchytrium endobioticum) Hastal zerindeki Etkisinin Aratrlmas
Bu alma ile Bio-One adl Mikrobiyal Gbrenin, Nide ve Nevehir koullarnda verim ve verim unsurlar ile baz kalite zelliklerinin belirlenmesi ve Nevehir yresinde Patates Siili (Synchytrium endobioticum)etmenine etkisinin tespiti amalanmtr.
Bu deneme sonucunda;Nide lokasyonunda yaplan almada dekara 4333 kg ile Dikimden nce 300cc/da Bio-One + 5 kg/da eker Pancar Melas ve st Gbre olarak Geleneksel gbre uygulamasnn %25i ilk srada yer almas Bio-One gbresinin olumlu etkisinin olduu grlmtr. Nevehir lokasyonunda ise hastalk ynnden en dk hastalk oran %9.2 ile Dikimden nce 300cc/da Bio-One + 5 kg/da eker Pancar Melas uygulamasnn etkili olduu grlmtr. Bio-One (Mikrobiyal Gbre) denemesinin, Nide ve Nevehir koullarnda, verim ve verim unsurlar ile baz kalite zelliklerinin belirlenmesi ve Nevehir yresinde Patates Siili (Synchytrium endobioticum) etmenine etkisinin tespiti iin farkl rn deseninde tekrar alma yaplmasnda fayda vardr. Ayrca bu tr gbre denemelerinde bir yllk sonular yeterli deildir. En az iki yllk tarla denemelerinin yrtlmesi faydal olacaktr. Patates Siili (Synchytrium endobioticum) ile ilgili almalarda hastalk etmeninin tamamen yok edilmesi gereklidir. Bu almada hastalk orannda dme gzlemlenmitir. Bunu birka yl devam ettirilmesi ile kesin kanaate varlabilir.
Aratrma Yrtcleri
Hseyin ONARAN                 Patates Aratrma Enstits Mdrl
N.Arzu GRBZ                   Patates Aratrma Enstits Mdrl
Abdurrahman CALI             Patates Aratrma Enstits Mdrl
 
11-Patates eitlerinin Yksek Scaklk Stresine Toleranslarnn Byme Ve Verim Parametreleri le Hcre Zar Stabilitesi Yntemine Gre Belirlenmesi
Dnyada yaygn olarak kltr yaplan patates (Solanum tuberosum L.) bir lman-serin iklim bitkisi olup bitki geliimi ve verimi asndan optimum scaklk 17-21 C arasndadr. Scakln optimum deerlerin zerine kmas, patates bitkisinde yeil aksam geliimi, kuru madde retimi ve paylam, yumru oluumu ve bymesi, fotosentez miktar, bitkinin hormon, enzim ve eitli metabolit ierii gibi sonuta verim ve kalite oluumunu etkileyen, birbiriyle ilikili birok farkl fizyolojik ilevi nemli derecede etkilemektedir.
Patates eitlerinin scakla tolerans derecelerinin belirlenmesi amacyla farkl yntemler kullanlmaktadr. Tarla veya serada yksek scaklk koullar altnda yumru balama ve verim asndan yaplacak deerlendirmeler, eitlerin scakla toleranslarnn belirlenebilmesi asndan ska kullanlmaktadr. Ancak Islah programlarnn ilk yllarnda binlerce melez bitkinin izlenmesi gerekmekte olup bu ilemin tarla veya sera koullarnda yaplmas ok fazla igc ve zaman gerektirmektedir. Bu nedenle, erken generasyonlarda scakla toleransl bitkilerin belirlenmesine olanak salayacak tarama yntemlerinin gelitirilmesi ok byk nem tamaktadr.
Bu alma ile Trkiyede tescilli/retim izinli olarak yetitirilmekte olan veya halen deneme aamasnda olan patates eitlerinin, hem elektrolit sznts yntemiyle hem de yksek scaklk altnda byme ve verim parametrelerindeki deimelerin belirlenmesi yoluyla yksek scakla toleranslarnn belirlenmesi hedeflenmitir. Bylece, HZS ynteminin yksek scakla toleransl patates eit gelitirme programlarnda erken generasyon seleksiyon yntemi olarak kullanlabilirliinin tespit edilmesi amalanmtr.
Aratrma Yrtcleri
Murat NAM                              Patates Aratrma Enstits Mdrl
 
12-TRKYE DE TCAR PATATES ETLERNN SL [synchytrium endobioticum (Schilb.) Perc.] HASTALIINA REAKSYONLARI VE HASTALIIN VERME ETKS
            Patates Siil Hastal, Synchyrium endobiticum tarafndan meydana getirilen ok ciddi, EPPO A2 karantina listesine dahil bir fungal hastalktr. Bu hastalk etmeni uzun yllar toprakta canlln devam ettirebilen obligat bir fungus olup balca konukusu patatestir. Trkiyede ticari olarak yetitirilen yemeklik, sanayilik niastalk ve ileride retim izni alabilecek patates eitlerinin Patates Siil Hastalna kar reaksiyonlarn, hastaln bu eitlerde verime ve pazar deerine etkisini tespit etmek amacyla 20042005 yllarnda yrtlen alma tarla koullarnda yrtlmtr. Tarla denemeleri Trkiyede hastaln bulunduu iki blgede Orta Anadoluda Nevehir ili Kaymakl kasabasnda ve Karadeniz Blgesinde Ordu ili Aybast ilesinde seilen spor younluu bilinen bulak tarlalarda iki farkl yerde yaplmtr. Bu alma ile Trkiyede yetitirilmekte olan Russet Burbank, Hermes, Desire, Panda, Lady Rosetta, Soleia, Justine, Alaska, Elodie, Van Gogh, Felsina, Adora, Mondial, Latona, Agria, Lady Claire, Marfona, Satina, Cosmos, Granola, Sante, Banba, Slaney, Orla, Provento, Konsul, Anna, Kanka, Hopaley, Agata, 92 F 100.3, Chiepe, Colorado, Canelle, Doline, 92 F 310.10, Donald, Tomensa, Dorado, Charlotte, Ranger Russet, Farmer, Green Vale 51, Horizon, White Lady, Valor, Cabaret, Pomeroy, Marabel, Buchan, Miragro, Sebastian, Serafina, Harmony, Barnadette, Cycloon, ticari patates eitleri ve yresel Aybast Beyaz, Aybast sars eitlerinde allmtr. ncelenen ticari eitlerden Latona, Provento ve Van Gogh eitleri tolerant, dier eitler ise hassas olarak deerlendirilmitir. Mahalli eitlerden Aybast sars kendi blgesinde hastala dayankl bulunmutur. Hastalkl alanda en yksek pazarlanabilir verimi Provento eidi, en dk verimi ise Lady Rosetta eidi salamtr
Aratrma Yrtcleri
Hseyin ONARAN                 Patates Aratrma Enstits Mdrl
M. Gkhan BLGN                Patates Aratrma Enstits Mdrl
Emel AKIR                           Zirai Mcadele Merkez Aratrma Enstits Mdrl
Hseyin DURAN                    Karadeniz Tarmsal Aratrma Enstits Mdrl
 
13-LKESEL PATATES TOHUMLUK RETM SSTEMNN GELTRLMES
Trkiye yllk yaklak 160.000 ha dikim alan ve 4,5 milyon ton retimle dnyann nde gelen patates reticisi lkelerinden birisidir. Bununla birlikte lkemizde bir ulusal tohumluk patates retim sisteminin olmamas nedeniyle, patates retimi tamamen ithal tohumluk ve eitlere baml durumdadr. Bu durum, lkemizin her yl nemli miktarda dviz kaybetmesine neden olmaktadr. Ayrca salkl tohumluk kullanm orannn az olmasna ve yabanc kaynakl hastalklarn lkemizde yaygnlamasna neden olarak, patates tarmnn geleceini de tehdit etmektedir. Halen yllk kullanlan tohumluk patatesin sadece %10u sertifikal tohumluktur. Salkl tohumluk kullanm, dier tarla bitkilerine kyasla patates retiminde ok daha fazla nem tamaktadr. Patatesin yumru ile vejetatif yolla oaltlmas, birok zararl ve hastalk etmenlerinin daha kolay tanmasna neden olmakta, yumrular olumsuz koullara daha dayanksz olmaktadrlar.
Bu projeyle Trkiye iin bir lkesel Tohumluk Patates retim Sisteminin gelitirilmesi amalanmtr. Proje, (1) Tohumluk retim blgelerinin belirlenmesi ve srdrlebilirliinin salanmas, (2) Temel tohumluk retim programlarnn oluturulmas, (3) lkemizin farkl blgelerinde yetitirilebilecek sanayilik ve yemeklik patates eitlerinin slah edilmesi olmak zere balca alt projeden olumaktadr. Proje almalar Tarmsal Aratrmalar Genel Mdrlne bal sekiz aratrma enstits ve niversitenin ibirliinde, 2005-2009 yllar arasnda 46 ay sreyle yrtlmtr.
Tohumluk ve yemeklik alanlarnn ayrlmas konusunda; Sivas, Kayseri, Konya, Tokat, Kahramanmara, Eskiehir, Erzincan ve Erzurum illerinde yaklak 199.400 hektar alann tohumluk alan olarak kullanlmas talimatlandrlmtr.
Temel tohumluk retim programlarnn oluturulmas kapsamnda; Nide Patates Aratrma Enstits, Ege Tarmsal Aratrma Enstits, Dou Anadolu Tarmsal Aratrma Enstits ve Ege niversitesi Ziraat Fakltesinde doku kltr laboratuarlar ve seralar kurulmutur. Belirtilen 4 kurum, firmalarn talebi olmas halinde 1.yl sonunda lkemiz ihtiyac olan tohumluun balang materyalinin %10unu, 4.yl sonunda ithalat yoluyla getirilen tohumluun tamam karlanabilecektir. Bu proje ile lkemizde temel tohumluk retimi yapabilecek pilot tesisler kurulmu ve iletilmeye balanmtr. Bu sayede, hem ileri kademelerde tohumluk retimi konusunda yatrm yapan/yapacak zel sektr kurulularna model oluturulmu hem de bazlarna eitim verilmitir. Bu sistemin gelitirilmesiyle lkemizin patates tohumluluunda da bamll sona erecektir.
lkemize ait yerli eitlerin gelitirilmesi kapsamnda; yaklak 211.293 adet melez patates tohumu elde edilmi; lkemizde patates slah almalarnn srekliliini salayacak altyap kurulmutur. Kurulan doku kltr alt yaplar kullanlarak en ge 2015 ylnda Milli Patates eidi Tescil ettirilerek reticilere ulatrlabilecektir. Bu adm, lkemiz patates retiminin da bamllktan kurtuluu olacaktr. Bu almalar dnya patates yl mnasebetiyle, Patates Aratrma Enstitsnde 14 Ekim 2008 ve 30 Eyll 2009 tarihlerinde yaplan Tarla Gn etkinlii ile btn paydalar yerinde bilgilendirilmilerdir.
Sonu olarak, proje kapsamnda yrtlen almalarla lkemiz asndan byk bir eksiklik olarak grlen lkesel Patates Tohumluk retim Sisteminin gelitirilebilmesi iin gerekli temel almalar tamamlanmtr.

Aratrma Yrtcleri
Hseyin ONARAN              Patates Aratrma Enstits Mdrl
L. Abdullah NLENEN      Patates Aratrma Enstits Mdrl
Murat NAM                            Patates Aratrma Enstits Mdrl
Abdurrahman CALI         Patates Aratrma Enstits Mdrl
Faruk KARACA                    Patates Aratrma Enstits Mdrl
M. Gkhan BLGN              Patates Aratrma Enstits Mdrl
 
6-TRKYEDE YETTRLMEKTE OLAN PATATES ETLERNN YKSEK SICAKLIA TOLERANSLARININ N VTRO KOULLARDA BELRLENMES
Bu proje ile lkemizde yetitirilmekte olan baz patates eitlerinin yksek scakla toleranslarnn in vitro koullarda belirlenmesi amalanmaktadr.Bu alma 2009 ve 2010 yllarnda Nide Patates Aratrma Enstits Doku Kltr laboratuarnda yaplm olup; almada halen lkemizde tescilli veya retim izinli olarak yetitirilmekte olan veya henz deneme aamasnda olan 20 adet patates eidi kullanld. Deneme drt tekerrrl olarak kuruldu, her tekerrrde eitlerden iki adet magenta kullanld. Hazrlanan kltr ortamndan her magentaya 70 ml konuldu. Magentalara 5er adet nod aktarld. Bylece her uygulama iin eitlerden 40ar adet nod (boum) kullanld. Magentalar 23 0C ve 32 0C olmak zere iki farkl scaklkta 8 saat karanlk 16 saat k periyodunda, 1200-1300 lx k iddeti aydnlatmada 8 hafta sreyle kltre alnarak yumru oluumu ve bymesi izlendi. 
           alma sonucunda eitlerde iki farkl scaklk uygulamasnda eitlerin nod bana ortalama mikro yumru saylarnda, nod bana ortalama mikro yumru veriminde, ortalama tek mikro yumru arlklarnda nemli deiikler olduu tespit edildi. Yaplan veri analizinde nod bana yumru verimi asndan yksek scaklktan etkilenen en fazla %87.6 orta gei Agria, %85.6 orta erkenci Tunika ve %78.3 ile gei Anna eitlerinde, en dk azalmann %19.6 ile erkenci bir eit olan Marabelde, %24.9 ile orta erkenci Konsul ve %27.1 ile yine orta erkenci eit olan Anaiste olduu tespit edilmitir.
Aratrma Yrtcleri;
Abdurrahman CALI       Patates Aratrma Enstits Mdrl
Hseyin ONARAN            Patates Aratrma Enstits Mdrl

 

 

 

 


Kurulum Tarihi : 21/01/2007 : 03:33
Son Gncelleme : 21/11/2013 : 08:37
Kategori : Projeler
Sayfa Oku 813 defa


Bask nizleme Bask nizleme     Sayfay Yazdr Sayfay Yazdr

 
Parse error: syntax error, unexpected T_STRING, expecting ',' or ';' in C:\Inetpub\vhosts\patates.gov.tr\httpdocs\inc\bpage.inc on line 196