NİĞDE PATATES ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜNDE 2008 YILI DÜNYA PATATES YILI OLMASI NEDENİ İLE 14 EKİM 2008’ DE DÜZENLENEN TARLA GÜNÜ PROĞRAMI İLE İLGİLİ ÖZET BİLGİ
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) tarafından 2008 yılı “Dünya Patates Yılı” kapsamında patates tohumculuğunda ve ıslahındaki son gelişmeleri kamuoyu ile paylaşmak için 14 Ekim 2008 tarihinde Niğde Patates Araştırma Enstitüsü olarak “Patates Tarla Günü” programı düzenlenmiştir.
Kutlama Programına Tarım ve Köyişleri Bakanımız Sayın Mehmet Mehdi EKER, Niğde Valisi Sayın Sebahattin ÖZTÜRK, Niğde Milletvekilleri Sayın İsmail GÖKSEL, Sayın Muharrem SELAMOĞLU, Bakanlığımız Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürü Sayın Doç Dr. Masum BURAK, Genel Müdür Yardımcısı Dr. Muzaffer KIZILTAN, Daire Başkanı Dr. Vehbi ESER, Şube Müdürleri Dr. Fatma SARSU, Sadettin KOCABUĞA,Bakanlığımız Koruma ve Kontrol Genel Müdür Yardımcısı Dr. Ahmet ARSLAN, Bakanlığımız TÜGEM Genel Müdür Yardımcısı Dr. Talat ŞENTÜRK Tübitak Grup Yürütme Sekreteri Sayın Mustafa Ay, FAO Orta Asya Program Yöneticisi Sayın Melek ÇAKMAK, Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölüm Başkanı Prof. Dr. Halis ARIOĞLU, Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Güngör YILMAZ, Mustafa Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. M.Emin ÇALIŞKAN ve Niğde Üniversitesinden öğretim görevlileri, Toprak Gübre ve Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürü Dr. Bülent SÖNMEZ ve patates projelerinde çalışan araştırıcıları, Doğu Anadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürü Şerafettin ÇAKAL ve patates ile ilgili çalışan araştırıcıları, Ankara Zirai Mücadele Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü araştırıcıları, Adana Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü araştırıcıları, Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü araştırıcıları, Niğde ilinde görev yapan üst düzey sivil ve askeri erkan, Niğde Tarımİl Müdürü Cemil USANMAZ, Konya Tarım İl Müdürü İbrahim DOSTER, Nevşehir Tarım İl Müdürü Kenan ŞAHİN ve illerin Müdür Yardımcıları, Şube Müdürleri Teknik Elemanları, Niğde Belediye Başkanı Murat ZEREN, Niğde ve Nevşehir illerinin çok sayıda ilçe ve belde Belediye Başkanları, Muhtarlıklar, Niğde, Nevşehir, Kayseri, Aksaray, Konya Adana ve Eskişehir illerinin patates ile ilgili çiftçileri, Niğde Ziraat Odası Başkanı Bayram Ali ÖZDEMİR ile Yönetim Kurulu Üyeleri, Nevşehir Ziraat Odası Yönetim Kurulu Üyeleri, patates ile ilgili kuruluşlardan Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri Merkez Birliği Yönetim Kurulu Üyesi İsmail DAŞDELEN, Tareks A.Ş. Genel Müdürü Burhanettin TOPSAKAL, Doğa Tohumculuktan Dr. Noyan KUŞMAN, Vemey Gıda dan Muhlis İlter AĞDAĞ, Öztar dan Dr. Fatma ERASLAN, Toros Gübreden Korel AKLAN, Fritolay dan Arslan ARAR Kraft tan Hamdi SÜTVEREN, Ar Tarımdan Mehmet ÖZMEN, Sürde Tarımdan Kenan ŞİMŞEK, HSB Oruç Tarımmarket Ltd. Şti.& A.M.C. Chemical Türkiye Adına Zir. Yük. Müh. Hamza Ali Oruç, Bayer den Murat DİKTAŞ, Niğde ilinde faaliyet gösteren Esnaf ve Sanayi Odalarının Başkan ve Temsilcileri, Kooperatifler ile patates çiftçilerinden oluşan yaklaşık 450 kişilik bir katılım olmuştur.
Program Sayın Bakanımızın kutlama alanına teşriflerini müteakip saygı duruşu ve İstiklal Marşının okunması ile başladı. Programın açılış konuşmasını Enstitü Müdürü Hüseyin ONARAN yaptı. Sayın ONARAN konuşmasında; Enstitü’de bugüne kadar; patates ıslahı, patates yetiştirme teknikleri (Ekim nöbeti, gübreleme, damla sulama ve toprak ıslahı), patates hastalıkları, kalitesi, sosyo ekonomi konularında çalışmalar yürütüldüğünü, üretici ve teknik eleman eğitimleri yapıldığını, 2005 yılından Bugüne kadar ise; patateste yeni çeşitlerin geliştirilmesine yönelik ıslah çalışmaları, bölgede patates ile münavebeye girebilecek ürünler üzerinde ekim nöbeti çalışmaları, toprak organik maddesinin artırılarak toprak ıslahı üzerine araştırma çalışmaları, patates siğili üzerine araştırma çalışmaları ve sıcaklık stresine dayanıklı çeşitlerin belirlenmesi üzerine araştırma çalışmaları yürütüldüğünü belirtmiştir.
Özellikle Enstitü koordinatörlüğünde 1 Kasım 2005 tarihinde yürürlüğe konulan, Tübitak destekli 8 Enstitü, 3 üniversite ve 11 özel sektör firmasının katılımı ile “Ülkesel Patates Tohumculuk Üretim Sisteminin Geliştirilmesi” projesi başlatıldığını, projenin 1 Kasım 2008 tarihinde tamamlanacağını, Proje kapsamında Enstitüde doku kültürü laboratuarı ve seralar yapılmış olduğunu, bu laboratuar ve seralarda son bir yıl içerisinde doku kültürü yöntemi ile patateste meristeminden in-vitro şartlarda hastalıklardan ari 14.000 adet mini yumru elde edilmiş olup bu yıl sonuna kadar 25.000 adet mini yumru sayısına ulaşılacağı bildirilmiş; yani başka bir deyişle 25.000 bitki klonlanmış olduğunu söylemiştir. Ayrıca Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü, Doğu Anadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsü ve Ege Üniversitesinde de doku kültürü laboratuarları ve seralarında kurulmuş olduğunu, bu belirtilen 4 kurumda 2009 yılından itibaren ülke tohumluğunun başlangıç materyalinin %10’unu üretecek duruma gelindiğini belirtmiştir.
Tohumluk ve yemeklik alanlarının belirlenmesi konusunda; Sivas, Kayseri, Konya, Tokat, Kahramanmaraş, Eskişehir, Erzincan ve Erzurum illerinde yaklaşık 199.400 hektar alanın tohumluk alanı olarak kullanılabileceğinin tespit edilmiş olduğunu ve bu alanların tohumluk alanı olarak tescil edilmesi için Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğüne bildirildiğini söylemiştir. Ülkemize ait yerli çeşitlerin geliştirilmesi kapsamında 2007 yılında 112.000 adet melez tohum elde edilmiş ve seleksiyon çalışmaları başlatılmıştır. 2008 yılında da bir bu kadar melez tohum elde edilmiştir. Doku kültürü alt yapıları da devreye sokularak en son teknolojilerinde kullanımı ile en kısa sürede yerli çeşitlerin geliştirilmesi çalışmaları başlamıştır dedi. Yine bu Proje ile ülkemizde temel tohumluk üretimi yapabilecek pilot tesisler kurulmuş ve işletilmeye başlanmış olduğunu belirtirken, bu sayede, hem tohumluk üretim sisteminin işlerliği test edilecek hem de bu konuda yatırım yapan ve yapacak özel sektör kuruluşlarına model oluşturulmuş olduğunu söylemiştir. Ancak, gerek yerli patates çeşitlerinin geliştirilmesi gerekse ülkesel tohumluk üretim sisteminin geliştirilmesi uzun yıllar sürecek çalışmalar olup, üç yıllık kısa bir proje süresi içerisinde sonuca ulaşması mümkün değildir. Bu nedenle, projenin ilk dilimi kapsamında yapılan çalışmaların verimli bir şekilde sonuca ulaşması için bu projenin ikinci dilimi olarak “Ülkesel Patates Tohumluk Üretim Sisteminin Geliştirilmesi ve Yerli Patates Çeşitlerinin Islahı” adlı proje hazırlanmış ve 29 Ağustos 2008 tarihinde Genel Müdürlüğümüz kanalı ile Tübitak’ a gönderildiğini belirtmiştir.
Enstitü Müdürünün konuşmasından sonra Bakanlığımız Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürü Sayın Doç. Dr. Masum BURAK konuşmalarını yaptılar. Sayın BURAK konuşmasında Genel müdürlük olarak patates tohumculuğunu konusuna gereken önemin verildiğini ve patates tohumculuğu ile ilgili olarak Genel Müdürlük olarak yürütülmekte olan “Ülkesel Patates Tohumculuk Üretim Sisteminin Geliştirilmesi” projesinin Tübitak kaynaklarından desteklenen ilk Kamu projesi olduğunu ve başarılı bir şekilde yürütüldüğünü belirtirken projenin ikinci aşamasının da Tübitak kaynaklarından desteklenmek üzere Tübitak’ a sunulduğunu belirtmiştir. Sayın Genel Müdürümüzün konuşmasından sonra;
Tübitak Grup Yürütme Sekreteri Sayın Mustafa AY, Projenin Tübitak kaynaklarından desteklenen ilk Kamu projesi olduğunu ve proje kapsamında yapılan çalışmalardan elde edilen sonuçları yerinde görmenin kendisini memnun ettiğini belirtmiştir.
FAO Orta Asya Program Yöneticisi Sayın Melek ÇAKMAK konuşmasında; Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) tarafından 2008 yılının Dünya Patates Yılı olarak ilan edildiğini, bu kapsamda bir çok ülkede programlar yapıldığını ve düzenlenen program nedeniyle çok mutlu olduklarını belirtmişlerdir,
Niğde Milletvekili Sayın Muharrem SELAMOĞLU konuşmasında; Türkiye’ de üretilen patatesin %25 nin Niğdeli üreticilerin yetiştirdiğini söyleyerek, patates ile ilgili olarak yaptıkları çalışmaları anlattılar. Sayın Milletvekili ayrıca çiftçilerin elektrik borçlarının taksitlendirilmesi ve hayvancılık, fidancılık ile kooperatif desteklerinin devam etmesin gerektiğini belirttiler.
Niğde Milletvekili Sayın İsmail GÖKSEL konuşmasında; yoğun programlarına rağmen patatese verdikleri önem nedeniyle bu gün burada olmaları nedeniyle Sayın Bakanımıza Niğde‘ liler adına teşekkür etti. Niğde’ de patates ile ilgili olarak yapılması gerekenler ile ilgili olarak bilgiler verdi.
Niğde Valisi Sayın Sebahattin ÖZTÜRK Konuşmalarını yaptılar. Sayın Valimiz konuşmalarında, bu yılın patates yılı olarak ilan edilmesinin çok önemli olduğunu, Niğde ilinin patates konusunda ülkemizin önemli illerinden biri olduğunu, Patates Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünün patates ile ilgili var olan sorunları masaya yatırarak gayretlerini esirgemediklerini, şu anda klonlamadan tutunda siğille mücadele konusunda çok iyi bir bilgi birikimine sahip olduklarını belirtmiştir.
Sayın Valimizin konuşmalarından sonra Tarım ve Köyişleri Bakanımız Sayın Mehmet Mehdi EKER konuşmalarını yaptılar. Sayın Bakanımız konuşmalarında; dünyada 220 milyon ton patates üretimi yapıldığını, Türkiye' nin de yıllık 4,5 milyon ton üretimle dünyanın 12.-13. büyük patates üreticisi konumunda olduğunu belirterek, patatesin gıda maddesi olarak önemini vurguladı.
Patatesin Anadolu topraklarına dışarıdan geldiğini bu nedenle bu ürünün tohumluğunun üretimi konusunda yolun başında olunduğunu dile getiren Bakan Eker, 2005 yılında TÜBİTAK işbirliği ile başlattıkları patates tohumluğu üretiminin geliştirilmesi konusundaki projede sona gelindiğini ve laboratuvar ortamında bilimsel çalışmalarla tohumluk üretimi yapıldığını dile getirdi.
Türkiye daha önce patates tohumluğunun tamamına yakınının ithal edildiğine dikkat çeken Bakan Eker, şu anda kendi patates tohumluğunun üretilmeye başlandığını ifade etti. 5 yıl önce 20 bin ton olan sertifikalı tohum üretiminin bu yıl 45 bin tona ulaştığını vurgulayan Eker, “Bu artış, destekleme politikalarımız sayesinde oldu. Bundan sonra da artık sadece sertifikalı tohum kullananları değil tohum üreticilerini de destekleyeceğiz. Bugün yayımladığımız tebliğ ile tohum üreticilerini ton başına 110 YTL destekleyeceğiz. Sertifikalık tohuma verilen destek ile kaliteli buğday ithalatı sorununu da aştık. Ekmeklik buğday ithal ediyorduk. Şimdi, ihtiyaç için değil, sadece ticari olarak buğday ithalatı yapıyoruz. Sertifikalık tohum desteklemesi Türk tarımına yapılmış en önemli hizmetlerden biridir” dedi.
TÜBİTAK’ın Arge bütçesinin kendi Hükümetleri tarafından büyük oranda artırıldığını dile getiren Bakan Eker, TÜBİTAK’ın desteklediği projelerden en fazla yararlanan kuruluşların başında Tarım Bakanlığı’nın geldiğini söyledi. Bakan Eker patates tohumu üretimini artırma projesinin de bu kapsamda ilk çalışmalardan biri olduğunu dile getirdi.
Patates siğili hastalığına da değinen Bakan Eker, “Bu hastalığın önlenmesi için hastalık görülen topraklarda patates ekilmemesi gerekiyor. Patates ekemeyen çiftçinin mağdur olmaması için destekleme yaptık. 2005 yılında 4 bin 236 üreticiye 12 milyon YTL, 2007''''de ise 6 bin 469 üreticiye 22 milyon YTL destek sağladık. Biz görevi devraldığımızda çiftçiye yapılan toplam destekleme miktarı 1 milyar 860 milyon YTL idi. Bu yıl bu rakam kuraklık desteklemeleri ile birlikte 6 milyar YTL olduğunu belirtti.
Sayın Bakanımızın konuşmasının ardından Bakanımız Sayın Mehmet Mehdi EKER, Valimiz Sayın Sebahattin ÖZTÜRK, Milletvekillerimiz Sayın İsmail GÖKSEL ile Sayın Muharrem SELAMOĞLU, Genel Müdürümüz Doç.Dr.Masum Burak ve yukarıda isimleri yazılı Bakanlığımız temsilcileri, Tübitak, FAO ve resmi ve sivil toplum örgütleri temsilcileri ve çiftçilerin katılımı ile birlikte Patates Doku Kültürü Laboratuvarının açılışını yaptılar.
Açılıştan sonra konu uzmanlarınca, doku kültürü laboratuvarındaki bitki kesim odasında patates uç sürgünlerinden meristemin alınışı, nodal çoğaltımın yapılışı, besi ortamı hazırlama odasında besi ortamlarının hazırlanışı, iklim odasında bitkilerin yetiştirilişi, bitkilerin seraya aktarılışı, seradaki bitkilerden elde edilen hasat sonuçları hakkında bilgi verildi. Tül seralarda yetiştirilen süper elit patates tohumluk hasadı gösterildi. Oluşturulan melez bahçesi hakkında bilgi verilerek melezleme sonucu elde edilen tohumlar ile ilgili olarak Sayın Bakanımız ile davetlilere bilgi verildi. Enstitümüzde yürütülen denemeler ile çeşit geliştirme çalışmaları yerinde gösterildi.
Kutlama Programı davetlilere yapılan ikram ile sona erdi.
Bilgilerinize arz ederim.
Hüseyin ONARAN
Enstitü Müdürü
.../...
NİĞDE PATATES ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜNDE 2008 YILI DÜNYA PATATES YILI OLMASI NEDENİ İLE 14 EKİM 2008’ DE DÜZENLENEN TARLA GÜNÜ PROĞRAMI İLE İLGİLİ ÖZET BİLGİ
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) tarafından 2008 yılı “Dünya Patates Yılı” kapsamında patates tohumculuğunda ve ıslahındaki son gelişmeleri kamuoyu ile paylaşmak için 14 Ekim 2008 tarihinde Niğde Patates Araştırma Enstitüsü olarak “Patates Tarla Günü” programı düzenlenmiştir.
Kutlama Programına Tarım ve Köyişleri Bakanımız Sayın Mehmet Mehdi EKER, Niğde Valisi Sayın Sebahattin ÖZTÜRK, Niğde Milletvekilleri Sayın İsmail GÖKSEL, Sayın Muharrem SELAMOĞLU, Bakanlığımız Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürü Sayın Doç Dr. Masum BURAK, Genel Müdür Yardımcısı Dr. Muzaffer KIZILTAN, Daire Başkanı Dr. Vehbi ESER, Şube Müdürleri Dr. Fatma SARSU, Sadettin KOCABUĞA,Bakanlığımız Koruma ve Kontrol Genel Müdür Yardımcısı Dr. Ahmet ARSLAN, Bakanlığımız TÜGEM Genel Müdür Yardımcısı Dr. Talat ŞENTÜRK Tübitak Grup Yürütme Sekreteri Sayın Mustafa Ay, FAO Orta Asya Program Yöneticisi Sayın Melek ÇAKMAK, Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölüm Başkanı Prof. Dr. Halis ARIOĞLU, Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Güngör YILMAZ, Mustafa Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. M.Emin ÇALIŞKAN ve Niğde Üniversitesinden öğretim görevlileri, Toprak Gübre ve Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürü Dr. Bülent SÖNMEZ ve patates projelerinde çalışan araştırıcıları, Doğu Anadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürü Şerafettin ÇAKAL ve patates ile ilgili çalışan araştırıcıları, Ankara Zirai Mücadele Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü araştırıcıları, Adana Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü araştırıcıları, Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü araştırıcıları, Niğde ilinde görev yapan üst düzey sivil ve askeri erkan, Niğde Tarımİl Müdürü Cemil USANMAZ, Konya Tarım İl Müdürü İbrahim DOSTER, Nevşehir Tarım İl Müdürü Kenan ŞAHİN ve illerin Müdür Yardımcıları, Şube Müdürleri Teknik Elemanları, Niğde Belediye Başkanı Murat ZEREN, Niğde ve Nevşehir illerinin çok sayıda ilçe ve belde Belediye Başkanları, Muhtarlıklar, Niğde, Nevşehir, Kayseri, Aksaray, Konya Adana ve Eskişehir illerinin patates ile ilgili çiftçileri, Niğde Ziraat Odası Başkanı Bayram Ali ÖZDEMİR ile Yönetim Kurulu Üyeleri, Nevşehir Ziraat Odası Yönetim Kurulu Üyeleri, patates ile ilgili kuruluşlardan Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri Merkez Birliği Yönetim Kurulu Üyesi İsmail DAŞDELEN, Tareks A.Ş. Genel Müdürü Burhanettin TOPSAKAL, Doğa Tohumculuktan Dr. Noyan KUŞMAN, Vemey Gıda dan Muhlis İlter AĞDAĞ, Öztar dan Dr. Fatma ERASLAN, Toros Gübreden Korel AKLAN, Fritolay dan Arslan ARAR Kraft tan Hamdi SÜTVEREN, Ar Tarımdan Mehmet ÖZMEN, Sürde Tarımdan Kenan ŞİMŞEK, HSB Oruç Tarımmarket Ltd. Şti.& A.M.C. Chemical Türkiye Adına Zir. Yük. Müh. Hamza Ali Oruç, Bayer den Murat DİKTAŞ, Niğde ilinde faaliyet gösteren Esnaf ve Sanayi Odalarının Başkan ve Temsilcileri, Kooperatifler ile patates çiftçilerinden oluşan yaklaşık 450 kişilik bir katılım olmuştur.
Program Sayın Bakanımızın kutlama alanına teşriflerini müteakip saygı duruşu ve İstiklal Marşının okunması ile başladı. Programın açılış konuşmasını Enstitü Müdürü Hüseyin ONARAN yaptı. Sayın ONARAN konuşmasında; Enstitü’de bugüne kadar; patates ıslahı, patates yetiştirme teknikleri (Ekim nöbeti, gübreleme, damla sulama ve toprak ıslahı), patates hastalıkları, kalitesi, sosyo ekonomi konularında çalışmalar yürütüldüğünü, üretici ve teknik eleman eğitimleri yapıldığını, 2005 yılından Bugüne kadar ise; patateste yeni çeşitlerin geliştirilmesine yönelik ıslah çalışmaları, bölgede patates ile münavebeye girebilecek ürünler üzerinde ekim nöbeti çalışmaları, toprak organik maddesinin artırılarak toprak ıslahı üzerine araştırma çalışmaları, patates siğili üzerine araştırma çalışmaları ve sıcaklık stresine dayanıklı çeşitlerin belirlenmesi üzerine araştırma çalışmaları yürütüldüğünü belirtmiştir.
Özellikle Enstitü koordinatörlüğünde 1 Kasım 2005 tarihinde yürürlüğe konulan, Tübitak destekli 8 Enstitü, 3 üniversite ve 11 özel sektör firmasının katılımı ile “Ülkesel Patates Tohumculuk Üretim Sisteminin Geliştirilmesi” projesi başlatıldığını, projenin 1 Kasım 2008 tarihinde tamamlanacağını, Proje kapsamında Enstitüde doku kültürü laboratuarı ve seralar yapılmış olduğunu, bu laboratuar ve seralarda son bir yıl içerisinde doku kültürü yöntemi ile patateste meristeminden in-vitro şartlarda hastalıklardan ari 14.000 adet mini yumru elde edilmiş olup bu yıl sonuna kadar 25.000 adet mini yumru sayısına ulaşılacağı bildirilmiş; yani başka bir deyişle 25.000 bitki klonlanmış olduğunu söylemiştir. Ayrıca Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü, Doğu Anadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsü ve Ege Üniversitesinde de doku kültürü laboratuarları ve seralarında kurulmuş olduğunu, bu belirtilen 4 kurumda 2009 yılından itibaren ülke tohumluğunun başlangıç materyalinin %10’unu üretecek duruma gelindiğini belirtmiştir.
Tohumluk ve yemeklik alanlarının belirlenmesi konusunda; Sivas, Kayseri, Konya, Tokat, Kahramanmaraş, Eskişehir, Erzincan ve Erzurum illerinde yaklaşık 199.400 hektar alanın tohumluk alanı olarak kullanılabileceğinin tespit edilmiş olduğunu ve bu alanların tohumluk alanı olarak tescil edilmesi için Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğüne bildirildiğini söylemiştir. Ülkemize ait yerli çeşitlerin geliştirilmesi kapsamında 2007 yılında 112.000 adet melez tohum elde edilmiş ve seleksiyon çalışmaları başlatılmıştır. 2008 yılında da bir bu kadar melez tohum elde edilmiştir. Doku kültürü alt yapıları da devreye sokularak en son teknolojilerinde kullanımı ile en kısa sürede yerli çeşitlerin geliştirilmesi çalışmaları başlamıştır dedi. Yine bu Proje ile ülkemizde temel tohumluk üretimi yapabilecek pilot tesisler kurulmuş ve işletilmeye başlanmış olduğunu belirtirken, bu sayede, hem tohumluk üretim sisteminin işlerliği test edilecek hem de bu konuda yatırım yapan ve yapacak özel sektör kuruluşlarına model oluşturulmuş olduğunu söylemiştir. Ancak, gerek yerli patates çeşitlerinin geliştirilmesi gerekse ülkesel tohumluk üretim sisteminin geliştirilmesi uzun yıllar sürecek çalışmalar olup, üç yıllık kısa bir proje süresi içerisinde sonuca ulaşması mümkün değildir. Bu nedenle, projenin ilk dilimi kapsamında yapılan çalışmaların verimli bir şekilde sonuca ulaşması için bu projenin ikinci dilimi olarak “Ülkesel Patates Tohumluk Üretim Sisteminin Geliştirilmesi ve Yerli Patates Çeşitlerinin Islahı” adlı proje hazırlanmış ve 29 Ağustos 2008 tarihinde Genel Müdürlüğümüz kanalı ile Tübitak’ a gönderildiğini belirtmiştir.
Enstitü Müdürünün konuşmasından sonra Bakanlığımız Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürü Sayın Doç. Dr. Masum BURAK konuşmalarını yaptılar. Sayın BURAK konuşmasında Genel müdürlük olarak patates tohumculuğunu konusuna gereken önemin verildiğini ve patates tohumculuğu ile ilgili olarak Genel Müdürlük olarak yürütülmekte olan “Ülkesel Patates Tohumculuk Üretim Sisteminin Geliştirilmesi” projesinin Tübitak kaynaklarından desteklenen ilk Kamu projesi olduğunu ve başarılı bir şekilde yürütüldüğünü belirtirken projenin ikinci aşamasının da Tübitak kaynaklarından desteklenmek üzere Tübitak’ a sunulduğunu belirtmiştir. Sayın Genel Müdürümüzün konuşmasından sonra;
Tübitak Grup Yürütme Sekreteri Sayın Mustafa AY, Projenin Tübitak kaynaklarından desteklenen ilk Kamu projesi olduğunu ve proje kapsamında yapılan çalışmalardan elde edilen sonuçları yerinde görmenin kendisini memnun ettiğini belirtmiştir.
FAO Orta Asya Program Yöneticisi Sayın Melek ÇAKMAK konuşmasında; Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) tarafından 2008 yılının Dünya Patates Yılı olarak ilan edildiğini, bu kapsamda bir çok ülkede programlar yapıldığını ve düzenlenen program nedeniyle çok mutlu olduklarını belirtmişlerdir,
Niğde Milletvekili Sayın Muharrem SELAMOĞLU konuşmasında; Türkiye’ de üretilen patatesin %25 nin Niğdeli üreticilerin yetiştirdiğini söyleyerek, patates ile ilgili olarak yaptıkları çalışmaları anlattılar. Sayın Milletvekili ayrıca çiftçilerin elektrik borçlarının taksitlendirilmesi ve hayvancılık, fidancılık ile kooperatif desteklerinin devam etmesin gerektiğini belirttiler.
Niğde Milletvekili Sayın İsmail GÖKSEL konuşmasında; yoğun programlarına rağmen patatese verdikleri önem nedeniyle bu gün burada olmaları nedeniyle Sayın Bakanımıza Niğde‘ liler adına teşekkür etti. Niğde’ de patates ile ilgili olarak yapılması gerekenler ile ilgili olarak bilgiler verdi.
Niğde Valisi Sayın Sebahattin ÖZTÜRK Konuşmalarını yaptılar. Sayın Valimiz konuşmalarında, bu yılın patates yılı olarak ilan edilmesinin çok önemli olduğunu, Niğde ilinin patates konusunda ülkemizin önemli illerinden biri olduğunu, Patates Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünün patates ile ilgili var olan sorunları masaya yatırarak gayretlerini esirgemediklerini, şu anda klonlamadan tutunda siğille mücadele konusunda çok iyi bir bilgi birikimine sahip olduklarını belirtmiştir.
Sayın Valimizin konuşmalarından sonra Tarım ve Köyişleri Bakanımız Sayın Mehmet Mehdi EKER konuşmalarını yaptılar. Sayın Bakanımız konuşmalarında; dünyada 220 milyon ton patates üretimi yapıldığını, Türkiye' nin de yıllık 4,5 milyon ton üretimle dünyanın 12.-13. büyük patates üreticisi konumunda olduğunu belirterek, patatesin gıda maddesi olarak önemini vurguladı.
Patatesin Anadolu topraklarına dışarıdan geldiğini bu nedenle bu ürünün tohumluğunun üretimi konusunda yolun başında olunduğunu dile getiren Bakan Eker, 2005 yılında TÜBİTAK işbirliği ile başlattıkları patates tohumluğu üretiminin geliştirilmesi konusundaki projede sona gelindiğini ve laboratuvar ortamında bilimsel çalışmalarla tohumluk üretimi yapıldığını dile getirdi.
Türkiye daha önce patates tohumluğunun tamamına yakınının ithal edildiğine dikkat çeken Bakan Eker, şu anda kendi patates tohumluğunun üretilmeye başlandığını ifade etti. 5 yıl önce 20 bin ton olan sertifikalı tohum üretiminin bu yıl 45 bin tona ulaştığını vurgulayan Eker, “Bu artış, destekleme politikalarımız sayesinde oldu. Bundan sonra da artık sadece sertifikalı tohum kullananları değil tohum üreticilerini de destekleyeceğiz. Bugün yayımladığımız tebliğ ile tohum üreticilerini ton başına 110 YTL destekleyeceğiz. Sertifikalık tohuma verilen destek ile kaliteli buğday ithalatı sorununu da aştık. Ekmeklik buğday ithal ediyorduk. Şimdi, ihtiyaç için değil, sadece ticari olarak buğday ithalatı yapıyoruz. Sertifikalık tohum desteklemesi Türk tarımına yapılmış en önemli hizmetlerden biridir” dedi.
TÜBİTAK’ın Arge bütçesinin kendi Hükümetleri tarafından büyük oranda artırıldığını dile getiren Bakan Eker, TÜBİTAK’ın desteklediği projelerden en fazla yararlanan kuruluşların başında Tarım Bakanlığı’nın geldiğini söyledi. Bakan Eker patates tohumu üretimini artırma projesinin de bu kapsamda ilk çalışmalardan biri olduğunu dile getirdi.
Patates siğili hastalığına da değinen Bakan Eker, “Bu hastalığın önlenmesi için hastalık görülen topraklarda patates ekilmemesi gerekiyor. Patates ekemeyen çiftçinin mağdur olmaması için destekleme yaptık. 2005 yılında 4 bin 236 üreticiye 12 milyon YTL, 2007''''de ise 6 bin 469 üreticiye 22 milyon YTL destek sağladık. Biz görevi devraldığımızda çiftçiye yapılan toplam destekleme miktarı 1 milyar 860 milyon YTL idi. Bu yıl bu rakam kuraklık desteklemeleri ile birlikte 6 milyar YTL olduğunu belirtti.
Sayın Bakanımızın konuşmasının ardından Bakanımız Sayın Mehmet Mehdi EKER, Valimiz Sayın Sebahattin ÖZTÜRK, Milletvekillerimiz Sayın İsmail GÖKSEL ile Sayın Muharrem SELAMOĞLU, Genel Müdürümüz Doç.Dr.Masum Burak ve yukarıda isimleri yazılı Bakanlığımız temsilcileri, Tübitak, FAO ve resmi ve sivil toplum örgütleri temsilcileri ve çiftçilerin katılımı ile birlikte Patates Doku Kültürü Laboratuvarının açılışını yaptılar.
Açılıştan sonra konu uzmanlarınca, doku kültürü laboratuvarındaki bitki kesim odasında patates uç sürgünlerinden meristemin alınışı, nodal çoğaltımın yapılışı, besi ortamı hazırlama odasında besi ortamlarının hazırlanışı, iklim odasında bitkilerin yetiştirilişi, bitkilerin seraya aktarılışı, seradaki bitkilerden elde edilen hasat sonuçları hakkında bilgi verildi. Tül seralarda yetiştirilen süper elit patates tohumluk hasadı gösterildi. Oluşturulan melez bahçesi hakkında bilgi verilerek melezleme sonucu elde edilen tohumlar ile ilgili olarak Sayın Bakanımız ile davetlilere bilgi verildi. Enstitümüzde yürütülen denemeler ile çeşit geliştirme çalışmaları yerinde gösterildi.
Kutlama Programı davetlilere yapılan ikram ile sona erdi.
Bilgilerinize arz ederim.
Hüseyin ONARAN
Enstitü Müdürü
![[tr]](inc/lang/tr.gif)
![[en]](inc/lang/en.gif)
Ziyaretçi
Top